Taşımacılık sektörümüz

Türkiye’nin denizyolu, havayolu, karayolu, demiryolu taşımalarıyla 2008 yılı yurt içi ve yurt dışı toplamında yaklaşık 495 milyon tonluk taşıma yapılmıştır. Bu taşımalara boru hatlarıyla yapılan taşımacılık dâhil edilmemiştir. Yurt içi taşımalara bakıldığında kabotaj taşımacılığında deniz yolunda yüklemeler 19 milyon ton, boşaltmalar ise 21 milyon ton olmak üzere 40 milyon ton olmuştur.

Havayolu iç hat kargo taşımaları 0.4 milyon, demiryolu yurt içi taşımacılığı 18 milyon tondur. Karayolunda şehir içi ve kısa mesafe taşımalar hariç yurt içi taşımalar 191 milyon ton olarak gerçekleşmiştir.

Yurt içi taşımaların toplam hacmi 239 milyon ton civarında olduğu anlaşılmaktadır. Taşınan yüklerin cinslerine göre değerlendirildiğinde demiryolunda maden cevheri, hububat gibi dökme yükler ağırlıklı iken, diğer taşıma türlerinde ambalajlı yüklerin yoğun bir şekilde taşındığı görülmektedir. Taşıma türlerine göre değerlendirildiğinde karayolunun mutlak hâkimiyeti bulunduğu anlaşılmaktadır.Uluslararası taşımalara bakıldığında ise, denizyolu ihracat taşımaları aynı dönemde 73.3 milyon ton olarak gerçekleşmiştir. Bunun 10.6 milyon tonu Türk Bayraklı gemilerle, geriye kalan 62.7 milyon tonu yabancı bayraklı gemilerle taşınmıştır. İthalat taşımalarında ise, 151.5 milyon ton mal taşınmıştır. Bunun Türk bayraklı gemilerle 21.1 milyon tonu, 130.4 milyon tonu yabancı bayraklı gemilerle taşınmıştır.
Denizyolu taşımalarında yabancı bayraklı gemilerin ağırlıklı olduğu görülmektedir.

Taşınan yüklerin dağılımına bakıldığında konteyner yükünün en büyük paya sahip olduğu anlaşılmaktadır. Konteyner dışında diğer taşımalarda RoRo taşımalarının önemli bir teşkil etmektedir. Denizyolu ile yapılan transit taşımacılık 100 milyon ton olarak gerçekleşmiş olması önemlidir. Bunu yarısı limanlarımıza gelen yükler, yarısı da limanlarımızdan yapılan yüklemeler olmuştur. Havayolu dış hatlarda taşınan yük miktarı 2008 yılında 1.1 milyon tondur. Havayolunda taşınan kargoların önemli kısmı yolcu uçaklarıyla taşınan kargolardır.

Karayolu uluslararası taşımaları ise, aynı dönem içinde 22 milyon tondur. Taşınan malların yaklaşık % 35 kadarı Ro Ro gemileriyle yapılmıştır. Bakiye yükler kara sınır kapılarından yapılan taşımacılık olmuştur.
Demiryolu uluslararası taşımalarına bakıldığında taşınan yük miktarı 3 milyon ton olarak gerçekleşmiştir. Yurt içi demiryolu taşımalardan farklı olarak uluslararası taşımalarda ambalajlı yüklerin büyük bir kısmı teşkil ettiği görülmektedir.

Gelen ve giden yüklerin bölgesel dağılımı incelendiğinde büyük kısmının sanayi ve ticaretin yoğun olarak kümelendiği Marmara bölgesinde gerçekleştiği anlaşılmaktadır.  Diğer bölgeler Ege ve Akdeniz bölgeleri olmuştur. Hacim yönünden uluslararası taşımalarda denizyolunun ağırlığı varken, yurt içi taşımalarda karayolunun payı büyüktür.

Değer olarak taşımaları değerlendirildiğinde karayolunun payının denizyolu taşımacılığına yaklaştığı anlaşılmaktadır. Havayoluyla birim hacmi daha pahalı yüklerin taşındığı düşünüldüğünde demiryolu taşımacılığının hem hacim hem de değer olarak payının çok küçük olduğu söylenebilir.

Taşıma sistemlerinin özellikle yurt içi taşımalarda karayoluyla yapılması, birim taşıma maliyetlerinin diğer ülkelere göre daha yüksek seviyelerde oluşmasına neden olmaktadır. Ayrıca çevre, güvenlik ve kaza oranları da dikkate alındığında taşıma sistemleri arasında dengenin kurulmasının ne derece önemli olduğu anlaşılmaktadır.